HADİ Öğrenci Modülü, 5. sınıf düzeyindeki öğrencilerin sosyal-duygusal öğrenme becerilerini geliştirmek, akran ilişkilerinde güvenli ve destekleyici davranış seçenekleri oluşturmalarını sağlamak ve okul ortamında adil, saygılı ve kapsayıcı bir iklimin güçlenmesine katkı sunmak amacıyla hazırlanmış yapılandırılmış bir eğitim sürecidir. Uygulama süreci, haftada bir oturum olacak şekilde toplam 11 oturumdan oluşmaktadır. Her oturum, 40+40 dakika olmak üzere iki ders saatini kapsayan 80 dakikalık bir süreye göre planlanmıştır.
Okul ortamında öğrencilerin karşılaştığı zorlayıcı durumlar hakkında yalnızca bilgi düzeyinde farkındalık kazanmaları yeterli görülmemekte; duygularını tanımaları, ihtiyaçlarını uygun biçimde ifade etmeleri, başkalarının sınırlarına saygı göstermeleri ve karşılaştıkları durumlarda güvenli davranış seçenekleri geliştirmeleri önem taşımaktadır.
Belirtilen bu önem ışığında HADİ Öğrenci Modülü’nde öğrenme süreci, öğrencilerin sosyal-duygusal gelişimlerini daha somut ve anlamlı biçimde takip edebilmeleri amacıyla “HADİ Ekspresi” anlatısı üzerinden yapılandırılmıştır. HADİ Ekspresi, öğrencilerin istasyonlar boyunca adım adım ilerlediği sembolik bir öğrenme yolculuğunu temsil etmektedir.
Bu yolculukta her istasyon, öğrencilerin belirli bir sosyal-duygusal beceriyi fark etmelerine, uygulamalarına ve günlük okul yaşamıyla ilişkilendirmelerine imkân tanıyan bir öğrenme alanı olarak tasarlanmıştır. İstasyonlar arasındaki bağlantı, öğrenmenin sürekliliğini desteklemekte ve her yeni kazanımın önceki öğrenmeler üzerine kurulmasını sağlamaktadır.
HADİ Ekspresi kurgusu kapsamında öğrenciler;
Bu anlatı yapısı, öğrenme sürecini öğrenciler için daha görünür, takip edilebilir ve yaşantıya yakın hâle getirmektedir. Böylece öz farkındalıkla başlayan süreç; kişilerarası ilişkiler, iş birliği, sorumluluk ve okul iklimine katkı sunma becerileriyle aşamalı biçimde ilerlemektedir.
Hedef Kitle Özellikleri ve İhtiyaçları
HADİ Eğitim Programı Öğrenci Modülü, ortaokul düzeyinde öğrenim gören 5. sınıf öğrencilerine, yani 10–11 yaş grubuna yönelik olarak tasarlanmıştır. Bu dönem, çocukluktan ergenliğe geçişin başladığı; öğrencilerin sosyal, duygusal ve davranışsal açıdan hızlı bir gelişim sürecinden geçtiği önemli bir yaş aralığını kapsamaktadır.
10–11 yaş grubunda akran ilişkileri daha belirleyici hâle gelmekte; öğrenciler arkadaş grubu içinde kabul görme, bir gruba ait olma ve sosyal olarak onaylanma ihtiyacını daha yoğun yaşayabilmektedir. Akran etkisinin artması, öğrencilerin karar alma süreçlerini ve davranış tercihlerini etkileyebilmektedir (Steinberg & Monahan, 2007). Bu dönemde duyguları tanıma, yoğun duygularla baş etme ve uygun tepki verme becerileri de gelişimini sürdürmektedir. Bu nedenle öfke, hayal kırıklığı, dışlanma veya anlaşılmama gibi yaşantılar akran ilişkilerinde çatışma ve iletişim sorunlarını daha görünür hâle getirebilmektedir (Eccles & Roeser, 2011).
Aynı zamanda bu yaş aralığı, öğrencilerin okula aidiyet duygusunun güçlendiği ve okul ortamına ilişkin algılarının şekillendiği bir dönemdir (Bowlby, 1969). Okula aidiyet duygusu yüksek olan öğrencilerin sosyal ilişkilerde daha uyumlu davrandıkları ve zorbalık süreçlerine daha az dâhil oldukları belirtilmektedir (Allen ve ark., 2018). Bu gelişimsel özellikler dikkate alınarak HADİ Öğrenci Modülü; öğrencilerin duygularını tanıma, duygularını düzenleme, empati kurma, sınır koyma, yardım isteme ve akran ilişkilerinde yapıcı iletişim kurma becerilerini destekleyecek biçimde yapılandırılmıştır. Modülde yer alan etkinlikler, öğrencilerin yaş düzeyine uygun, aktif katılımı artıran ve deneyim temelli öğrenmeyi destekleyen bir anlayışla planlanmıştır.
Eğitim Sonunda Öğrencilerde Görülmesi Beklenen Değişimler
Bu eğitim sürecinin sonunda öğrencilerde görülmesi beklenen değişimler; okul yaşamında kendilerini ve başkalarını gözeten davranışlar sergilemeleri, akran ilişkilerinde daha kapsayıcı ve saygılı bir tutum geliştirmeleri, zorlayıcı durumlarda güvenli yetişkin desteğine başvurabilmeleri ve sınıf ile okul ikliminin güçlenmesine olumlu katkı sunmalarıdır. HADİ Öğrenci Modülü bu yönüyle, öğrencilerin sosyal-duygusal becerilerini günlük okul yaşamı içinde kullanabilecekleri yaşantı temelli bir öğrenme süreci olarak yapılandırılmıştır.
